Op deze pagina vind je de artikelen die in de '' Nieuwsbrief van de maand " en in de recente Amsterdamse Folk Agenda hebben gestaan. Voor alle duidelijkheid wijst Stichting Mokum Folk erop dat niets uit onderstaande artikelen voor publicatie mag worden overgenomen zonder voorafgaande expliciete toestemming van de auteurs.

 

Het Antwerps Liedboek (1544), titelpagina

Inhoudsopgave


 

DE SETARSPELER — door Joop Wieringa
(Amsterdamse Folk Agenda 6 — 2022)

Deze keer geen voedsel voor het oor maar voedsel voor het oog.

Mijn ochtenden beginnen altijd met koffie en vaak gevolgd door een boek. Sinds ik vroegtijdig mijn baan aan de wilgen heb gehangen en met minder geld toch een fijn leven kan leiden als muzikant, danser, en wat vrijwilligerswerken. Tijd vind ik belangrijker dan meer geld verdienen. Met minder meer geluk vergaren zonder mij druk te maken over onze nationale bbp. En, al lezende, zonder mij op dit moment druk te maken over onze politiek in Europa die, als slaaf van Amerika, ons langzaam een 3e wereldoorlog in rommelt want die komt. De waarheid is het eerste slachtoffer in een oorlog die ons verteld wordt.

Nu kan ik nog boeken lezen. De boeken verrijken mij enorm. De verhalen die ik lees kan ik visualiseren, voor mij zien, inbeelden. Soms lees ik een uurtje maar soms word ik zo een boek ingezogen dan moet ik het wegduwen omdat ik anders zo uren verder ben. Een enkele keer zelfs word ik wakker en ga eerder uit bed om een verhaal weer op te  pakken; hoe gaat het verder? Wat als hij nu….?

Nu heb ik weer een boek dat mij zodanig in de hoofdpersoon doet verplaatsen dat ik er soms emotioneel van word en met tranen in mijn ogen lees hoe een Koerdische Iranees moet vluchten naar een ander land (Nederland) maar daardoor een gat in zijn ziel ontwikkelt.  De letters, de zinnen in dit boek weten heel goed de pijn te verwoorden; de onmacht maar ook de liefde voor een ander en de gevoelens die ontstaan vanuit de eigen cultuur die dicteert wat mag en wat niet kan.

Ik zag dit boek in mijn ‘bieb’ en de titel sprak mij als cultuur- en volksmuziekliefhebber meteen aan. De omslag met aan de voorkant een tekening van een setar, een Perzische luit, zorgde ervoor dat ik de achterkant las en gelijk een stoel zocht voor de eerste pagina : “Verslagen loop ik door het terrein van het asielzoekerscentrum naar de uitgang”. “Mijn reis naar Middelburg was vergeefs” in een proloog van een zeer indringend boek vol anekdotes. Een zoektocht naar een nieuw leven; naar rust en regelmaat maar ook een échte zoektocht in deze roman. De zoektocht naar een geliefde geholpen door veelal vriendelijke behulpzame Nederlanders. Een roman die begrip opbrengt voor bijzondere mensen en te accepteren situaties in het leven van de Koerdische kunstenaar Daijri.

Een heel mooi en duidelijk accepterend verhaal zoals dit leven van een asielzoeker die mag blijven. De schrijfster Anne van Zwieten zorgt ervoor dat we ons heel goed kunnen verplaatsen in zo’n leven dat niet zo vanzelfsprekend en voorspelbaar is.

Bij een verrassend moment schoot ik vol zonder dat het mij ooit zal overkomen en wat meestal wél bij mijn medemens gebeurd.

Ook de muziek vormt een soort rode draad in het verhaal al is het niet het hoofdthema. Als de setar-speler zijn instrument beroert dan hoor ik in gedachten het geluid en het soort melodie; dus ja, ook een boek voor muzikale liefhebbers met een brede smaak.

Dit boek laat je ook beseffen hoe emotioneel belangrijk je omgeving is, de vanzelfsprekende cultuur waar je deel van uitmaakt en hoe verschrikkelijk het ‘gemisgevoel’ is als je daar niet meer naartoe kan zonder gevaar voor eigen leven. Datzelfde gevoel kan je ook een leven lang meedragen als je huis plat moet vanwege de oorlog , uitbreiding van een haven, een snelweg of een dam waar zélfs het graf van je ouders niet meer te bezoeken is omdat je hele dorp wordt opgeofferd voor een zogenaamd groter belang en ja, zo doet politiek met z’n burgers. Ik weid nu uit naar gedachten die niet in dit boek voorkomen maar er wél door worden oproepen.

Lezen doet denken, leren én genieten. Nee, ik heb het verhaal niet weggegeven en zéker niet het plot want nu ik dit opschrijf kén ik de afloop nog niet eens, maar ik wil ook niet gluren naar … dat is zonde. U moet het zelf maar ontdekken in ‘De Setar-speler’ van Anne van Zwieten, uitgeverij Gopher 2021.

Joop Wieringa
 

[terug naar boven]

Sean Garvey — door Sunny MacHinis/----PieRRe----
(Amsterdamse Folk Agenda6 — 2022)

Ik schrijf hier woensdag 11 mei 2022.

Zaterdag middag 7 mei kreeg ik een tekst (app) van Paul Evans. Geen goed nieuws, schreef hij (in het Engels), want vrijdagavond overleed plotseling onze goede vriend Sean Garvey aan een hartinfarct.
Die vrijdag had ik nog gebackyard burned en waren er vrienden uit Holland gearriveerd in Glenbeigh, een naburig dorpje ongeveer 25km en 43m hier vandaan. Een van die vrienden is een hele ouwe vriend van mij uit de tijd dat we in de Smokey Mountain Rangers speelden. Hij en zijn zwager (brother-in-law) hadden allebei hun eigen vrouw met hun meegenomen. Beide koppels met een eigen caravan door Schotland, Ierland en Engeland.

Ze hadden geplanned (geregeld) bij mij op zaterdag de lunch te gebruiken en ‘s avonds onze sessie mee te maken, die niet doorging, in de East End Bar in Cahirciveen, het stadje zo ongeveer 3km en 52m van mijn vakantie cottage gelegen. Dus hunnie waren de eersten uit Holland die op de hoogte werden gebracht van het heengaan van Sean Garvey.

Sean Garvey was nog altijd actief met voordrachten geven over het hele eiland. Recentelijk was hij in Waterville, het vakantiedorp van Charlie Chaplin, met andere muzikanten die nog in de oude Ierse taal hun muziek laten horen. Waterville is ongeveer een klein uurtje met de auto vanuit Cahirciveen. Als je in een hele ouwe auto daarheen tuft is het wel een dik uur rijden. Dat is het verschil hier.
Sean Garvey was een stevige drijfveer die historische liederen en verhalen bleef rond spreiden in de Ierse taal die hem zo geliefd was. Meer dan het Engels. Hij hield en leidde regelmatig sing-around nights in de Corner House in Cahirciveen. Dat zijn zangavonden waar je ineens veel locals (buurtbewoners) op een kluitje bi elkaar hebt. En het interessante op zulke avonden is dat je gezangen hoort die wat vertellen over deze omgeving. Wat er allemaal is en vooral wat er allemaal was. Plus ook nog wat er zich allemaal heeft afgespeeld hier in de omgeving over goede en kwade gebeurtenissen.

Sean Garvey leek zijn specialiteit te putten uit de tijd dat de Engelsen de Ieren onderdrukten.In zijn verhalen en liederen, waaronder veel liederen zonder muzikale begeleiding, gaf hij mij het gevoel alsof het allemaal vorige week is gebeurd. Dat deed hij met zoveel gevoel en agressie zodat het leek of hij er nog steeds boos over was. Die verrotte Engelsen die de Ierse taal om zeep trachtten te helpen. Maar Ieren zouden geen Ieren zijn als ze niet iers zijn gebleven. Standvastig als ze toentertijd waren is het de Engelsen deels gelukt om hun taal aan het Ierse volk op te leggen. Let maar eens op als je rondreist over dit prachtig groene eiland, dan zie vaak de plaats- en straatnaamborden in twee talen. Gek genoeg eerst in het Engels en dan ook nog in het gealic.

Ik constateer hier dat er al geruime tijd een opleving heerst, vooral bij jongere koppels met kinderen, om terug te grijpen naar hun oorspronkelijke Ierse/Keltische cultuur. De ouders hebben meestal Engelse namen en hun kinderen allemaal Ierse namen die wat lastig te onthouden zijn en een beetje moeilijk uit te spreken zijn. Maar dit brengt Ierland weer terug waar het gebleven was. Niet alleen hun voornamen waren belangrijk maar evenhard hun achternamen. Je hebt hier achternamen als O’Connor, O’Sullivan, O’Brian, O’Hara, O’Casey, O’Reily, O’Donovan etc. etc. enz.

Tijdens de Engelse overheersing kozen Ierse families de kant van de Engelsen. Dat maakten ze kenbaar door die O’ van hun achternaam af te poetsen. Dat werd door de Ierse gemeenschap niet in dank genomen en die “overlopers” werden vierkant weggepest. Veel van die O-droppers vluchtten naar Engeland, Wales, Schotland en zelfs naar Amerika. Daar hoor je alles over in de verhalen en liederen die Sean Garvey tot een grootheid maakte.

Laatst sprak ik met een goede vriend van Sean over Sean, maar hij vond Sean een “klein godje”. Maar toch    Sean haalde met zijn verdienstelijke arbeid menige prijzen en titels op zijn naam binnen.

Al die keren dat Sean bij de sessies in de Corner House aanschoof en zijn instrumenten bespeelde rook ik gewoon die echte, pure Ierse aroma er vanaf stomen. Hij was een ware liefhebber van ballads waar emoties de boventoon voeren. En niet om het een of ander: hij tikte mij regelmatig met zijn strijkstok op mijn been als ik een gevoelig lied had gespeeld. Dat deed ik dus kennelijk naar Sean’s oordeel goed. Ik doe daar verder niets mee, ik steek het in mijn zak en blijf muziek spelen zoals ik dat gewend ben te doen.

  Maar nu, sinds die vrijdagavond van de 6de mei 2022, is het stil geworden. Ik zal die sing-around nights missen en zeker ook zijn aandeel in de sessies in de Corner House waar geen ander Ierse liederen speelt zoals Sean Garvey.

Laatst hoorde ik een “wijze man” uitleg geven over het horen van slechte berichten. Daar word je verdrietig van, niet lekker, depressief, kotsmisselijk of wat dan ook. En om jezelf weer in evenwicht en op de been te krijgen zou je 3 goede berichten nodig hebben.

Nou, vooruit dan met de geit. Laat ik er eentje beetpakken. Nu de coronatoestand onder controle is en ik 2 keer gevaccineerd plus 2 keer geboostered ben, dacht ik: Kom. En ik ging. Er op af. Ik ga nu ruim een maand naar de sessies in de East End Bar waar een aantal van de muzikanten uit de Corner House bij elkaar komen. Om onbekende reden blijft de Corner House voor publiek dicht. Net als b&b Final Furlong Farm House en restaurant de Thatch Cottage. En sinds die sessies in de East End Bar heb ik nog steeds geen coronasymptomen en leef ik ook nog. Dus ik dacht: Kom, ik ga ook weer eens naar de sessie op vrijdagavond in de Fertha Bar. Ik was daar laatst met een buur wat gaan drinken en iemand in die bar herinnerde mij aan die vrijdagavondsessies. Ik ben daar voor de corona uitbraak regelmatig geweest en die “iemand” was een muzikant die mij herkende.
Dus ik besloot om ook weer eens naar de Fertha sessie te gaan. Eerst sinds een hele lange tijd weer gegeten bij de plaatselijke chinees. Ja, je vindt die dingen in de meest afgelegen plekken overal in de wereld. En het was weer bijzonder lekker die hete nasi. Goed om je hoge bloeddruk verder op te hogen. De apotheker heeft pillen in overvloed, dus wat let mij om niet te chinezen bij de chinees.
Daarna naar de overkant en een stukje lopen om de Fertha Bar binnen te gaan. Daar zat al iemand te wachten met z’n instrument in de tas. We raakten snel aan de praat zonder dat ik wist wie hij is. Laat dat Davy Arthur zijn. Dit is nou de 1ste keer dat ik zo iemand van naam tref bij een sessie in het stadje. Ik wist al lang dat Davy Arthus hier in de buurt woont maar hij heeft zich nooit laten zien waar ik ook bij was. Verassing alom. Ik wist ook het een en ander over hem. Dat hij heel lang geleden een hersenaandoening heeft gehad waardoor hij zijn muziekmakkers van de Furey Brothers moest afhaken.

Je kan het nog duidelijk merken aan zijn manier van manifesteren dat hij een zware attack heeft moeten ondergaan. Gelukkig voor hem dat hij nog een beetje in staat is om zijn instrument te hanteren. Het was een bijzondere ervaring voor mij om samen met Davy Arthur in sessieverband muziek te maken.

Hij vond mijn hoed leuk en zette die op zijn hoofd en dat gaf hem nog meer plezier. Hopelijk zie ik hem wat vaker dan 1 keer in bijna 4 jaar. Zo is het mij weer eens goed duidelijk geworden wat muziek kan aanrichten in goede zin.

Sunny MacHinis/----PieRRe----

 

[terug naar boven]

HOW TO PLAY THE …. - door Herbert Bos
(bron: Nieuwsbrief Mokum Folk nr. 5 -2021)

Deze corona-tijd geeft een hoop vrije tijd. Dus tijd voor nieuwe uitdagingen. Nu heb ik heel veel jaren geleden al eens een (goedkope) mandoline gekocht en geprobeerd om erop te spelen. Dat ging me slecht af. Zo’n klein instrument was niet echt mijn ding.

Nu zag ik dat er bij een bekend online-warenhuis in Duitsland een goedkope octaaf-mandoline te koop was. Met de conditie: 30 dagen proberen, is het niks dan kan het teruggestuurd worden.

Alleen hoe bespeel je zo’n octaaf-mandoline? Het staat hetzelfde gestemd als een mandoline (G D A E), maar dan een octaaf lager. De hals is aanzienlijk groter, dus voor een gitaarspeler geen probleem om akkoordjes te gaan leren.  Op zoek naar een lesboek ‘Mandoline voor dummy’s’.

Gevonden op Amazon. Ze hadden er nog 2 op voorraad en de verzending kon enkele dagen duren. Wat blijkt: het boek ligt in Groot-Brittannië, Rochester, Medway. Daar is sinds oktober 2018 het sorteercentrum van Amazon gevestigd. Daar sorteert men de verzendopdrachten voor de chauffeurs.

Toen ging het naar de graafschap Kent. Daarin ligt Ramsgate, de havenstad met boten naar het vasteland. Toen naar Lauwin-Planque, Hauts-de-France. Lauwin-Planque ligt in het Franse Noorderdepartement, zo’n 30 km te zuiden van Lille. Amazon heeft daar sinds september 2013 ook een distributie- annex fulfilment-centre.

Vanuit Frankrijk, naar de Cityhub in Amsterdam. Dat is het distributiecentrum van DHL in Amsterdam (Kaapstadweg). En toen met een koerier naar mijn adres.
De 17de besteld en de 21ste in huis. Kosten (boek en de verzendkosten) – schrik niet: € 2,99!
            

Herbert Bos

[terug naar boven]

 

DIE ENE KLEINE TRAAN - door Herbert Bos
 

Het was een hit van Bobbejaan Schoepen in 1963. Niet z’n grootste, want dat was ‘Ik heb eerbied voor jouw grijze haren’ door hem geschreven en uitgebracht in 1960. (In 1963 was dat ook een grote hit van het Duo Gert Timmerman.)

Bobbejaan Schoepen was de artiestennaam van Modelst Hyppoliet Joanna Schoepen. Hij werd in mei 1925 geboren in het Belgische Boom, Antwerpen (overleden in mei 2010 in Turnhout). Hij was een Vlaamse pionier op het gebied van de Europese country music; sing- songwriter, maar vooral ondernemer. Zo was hij oprichter van een amusementen park: Bobbejaanland.

Heeft tussen 1948 en begin 1970 meer dan 5 miljoen platen verkocht van zijn bijna 600 liedjes. Hij werd de op 2 na rijkste man van België.

Hij heeft een bewogen leven achter de rug. Heeft diverse keren in het ‘arresthuis’ gezeten. Zo was hij in 1943 gearresteerd omdat hij de Nazi’s had beledigd door in een uitverkochte zaal het Zuid-Afrikaanse lied ‘Mama, ’k wil ’n man hé’ te zingen met de tekst: ‘Neen mamma, nee. ’n Duitseman, die wil ek nie. Want Schweinefleisch dat lus ek nie’.

De bronafbeelding bekijken


Die ene kleine traan is een cover van het door Hank Cochran geschreven: ‘A Little Bitty Tear’
De Vlaamse tekst was van Hugo Vianen en Ernest van Aldema.
Hank Cochran had het origineel uitgebracht in 1960.
Hank was Garland Perry Cochran en vormde met een naamgenoot van hem – Eddie Cochran- (dezelfde naam maar geen familie) The Cochran Bros.